ประโยชน์จากการออกกำลังกายเป็นประจำนั้นเป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้ว แต่การออกกำลัง “ใจ” ก็มีความสำคัญพอๆ กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยเกษียณ ในตอนที่คุณไม่มีงานที่คอยทำให้ใจต้องแอคทีฟอยู่ตลอดเวลา มาดูกันว่าอะไรทำให้สมองแข็งแรง เหตุใดการออกกำลังใจจึงมีความสำคัญ และไอเดีย 5-6 ข้อสำหรับออกกำลังใจของคุณเอง หรือสำหรับผู้สูงวัยที่คุณรัก 

สมองแข็งแรงคืออะไร?  

สุขภาพสมองเป็นตัวชี้วัดว่าสมองของคุณทำงานได้ดีขนาดไหนในหลายๆ ด้าน ทั้งในช่วงอายุหนึ่ง และในกรณีที่ไม่มีการเจ็บป่วยใดๆ ที่อาจส่งผลต่อการทำงานของสมองปกติ ซึ่งรวมถึงสุขภาพทางปัญญา ซึ่งก็คือคุณคิด เรียนรู้ และจดจำได้ดีขนาดไหน การทำงานของระบบประสาท หรือคุณสร้างหรือควบคุมการเคลื่อนไหว สุขภาพทางอารมณ์ และการทำงานของระบบสัมผัสอย่างไร หรือคุณตอบสนองต่อสัมผัส เช่น แรงกดดัน ความเจ็บปวด และอุณหภูมิได้ดีขนาดไหน

เมื่ออายุมากขึ้น เป็นเรื่องปกติที่จะเกิดการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและสมอง เช่น อาการหลงลืมง่าย อย่างการทำกุญแจหาย หรือการจำชื่อและวันที่ได้ช้าลง ซึ่งอาจเป็นเรื่องปกติของอายุที่มากขึ้น ทว่าวิทยาศาสตร์ชี้ให้เห็นว่ามีทางเลือกในการดำเนินชีวิตมากมายที่คุณสามารถทำได้ทุกวันและตลอดชีวิต เพื่อลดความเสี่ยงของภาวะความรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยในยามที่คุณแก่ตัวลง

การลดความเครียดและวิตกกังวล ตั้งเป้าในการนอนหลับคืนละ 7-8 ชั่วโมง ออกกำลังกายเป็นประจำและรับประทานอาหารที่สมดุล ซึ่งประกอบด้วยผักใบเขียว ปลา และธัญพืช ทั้งหมดนี้แสดงช่วยทำให้สมองแข็งแรงและมีสุขภาพดี ในขณะเดียวกันก็ช่วยเพิ่มความรู้สึกมีความสุขและความเป็นอยู่ที่ดีของคุณเอง

ทำไมถึงต้องออกกำลังใจ ฝึกฝนสมอง?  

เช่นเดียวกับกล้ามเนื้อส่วนอื่นๆ ในร่างกายที่อ่อนแรงลง เมื่อไม่ได้ใช้งาน สมองเองก็สามารถอ่อนแรงลงได้เช่นกัน หากไม่มีการกระตุ้นใดๆ การศึกษาแนะนำว่าการทำให้สมองยังทำงานอยู่ตลอดผ่านการออกกำลังใจ เช่น เกมปริศนาคำไขว้ หรือการเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ อาจช่วยเพิ่มความจำและความคิดของคุณได้ การกระตุ้นสมองด้วยกิจกรรมใหม่ๆ เป็นประจำนั้น เป็นที่เชื่อกันว่าคุณจะมีโอกาสน้อยที่จะประสบกับภาวะความรู้คิดบกพร่อง ซึ่งเป็นภาวะที่ลดความสามารถในการเรียนรู้หรือจดจำสิ่งต่างๆ ในชีวิตภายภาคหน้า

6 วิธีออกกำลังใจ 

นี่คือวิธีออกกำลังใจบางส่วนให้คุณหรือคนที่คุณรักได้เริ่มลองทำดู ควรตั้งเป้าที่จะมีส่วนร่วมในกิจกรรมหรือเกมต่างๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้มากขึ้น

1. เกมลับสมอง  

กิจกรรมต่างๆ เช่น ตัวต่อจิ๊กซอว์ เกมไพ่ ปริศนาตัวเลขและคำศัพท์ เป็นวิธีสนุกๆ ในการท้าทายความคิด บังคับให้คุณอยู่นิ่งและมีสมาธิ พยายามสนใจเกมใหม่ๆ ประมาณ 3 ครั้งต่อสัปดาห์

2. เรียนรู้ทักษะใหม่ๆ  

การเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ เช่น เครื่องดนตรี ภาษา หรือศิลปะสร้างสรรค์ สามารถช่วยให้รู้สึกมีความสุขและสุขภาพดีขึ้นได้ ในขณะเดียวกันก็เป็นการกระตุ้นจิตใจด้วย นอกจากนี้ยังอาจพัฒนาความจำได้เช่นกัน จากการศึกษาหนึ่ง พบว่าผู้สูงวัยที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมท้าทายใหม่ๆ เช่น เรียนรู้การถ่ายภาพดิจิทัล หรือการควิลท์ ทำให้มีความจำที่ดีขึ้น

3. ใช้แอปพลิเคชันฝึกสมอง  

แอปพลิเคชันเป็นวิธีฝึกสมองที่เข้าถึงได้ง่าย ทำให้คุณเข้าถึงกิจกรรมสนุกๆ มากมายที่สามารถเข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา เช่น เกมต่างๆ  ที่มีแบบฝึกหัดประจำวันท้าทายทักษะทางคณิตศาสตร์ ภาษา และความจำ 

4. ทดสอบความจำ  

ครั้งต่อไป เมื่อจะออกไปไหน ให้ลองบังคับตัวเองจำเส้นทางให้ได้ดู เริ่มด้วยการทางเดินสั้นๆ ในยามที่คุณไม่รีบร้อน และเตรียมเส้นทางหรือแผนที่เอาไว้เสมอเผื่อไปผิดทาง หรือลองเล่นเกมฝึกความจำ เช่น รวบรวมเซ็ตสิ่งของและพยายามจำสิ่งเหล่านั้นให้ได้ จากนั้นก็ทดสอบตัวเองและเขียนสิ่งที่จำได้ลงไป

5. ทำสมาธิ 

การทำให้ใจสงบนิ่งเป็นสิ่งสำคัญในการจัดการความเครียดและคงความละเอียดชัดเจนของปัญญาเอาไว้ รวมถึงการทำสมาธิก็สามารถช่วยในเรื่องนี้ได้ หากคุณทำได้ ให้แบ่งเวลาเพียงแค่ 5 นาทีในทุกๆ เช้าเพื่อทำสมาธิดู 

6. เข้าสังคม 

การออกไปข้างนอกเพื่อพบปะเพื่อนฝูงและครอบครัวสามารถช่วยเพิ่มความสุขและความเป็นอยู่ที่ดีโดยรวมได้ และการวิจัยแนะนำว่าวิธีนี้สามารถเพิ่มความรู้ความเข้าใจได้อีกด้วย ลองตั้งเป้าหมายที่จะเข้าสังคมอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งหรือสองครั้ง ไม่ว่าจะเป็นการไปทานอาหารกับเพื่อนๆ ดื่มกาแฟ หรือพบปะผู้คนใหม่ๆ การสนทนาและการฟังผู้คนเป็นวิธีที่ยอดเยี่ยมที่ทำให้จิตใจของคุณจดจ่ออยู่กับที่